2009 Yılı Dış Ticaret Uzman Yardımcılığı Yarışma Sınav Soruları
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
HUKUK SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 Türk Ticaret Kanunu’na göre anonim şirketin kendi hisse senetlerini devralması veya
rehin olarak kabul etmesi mümkün müdür? Ayrıntılı olarak açıklayınız.
Soru 3 Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüde düşmesinin
koşullarını, bu durumda alacaklıya tanınan olanakları ve bu olanakların kullanılması
koşullarını yazınız.
Soru 4 Sınırlı aynî haklarda sıra sorununa değinerek taşınmaz rehninde sabit dereceler
sistemini anlatınız.
Soru 5 Hukukî işlemlerde geçersizlik nedir? Geçersizlik ve yokluk arasındaki benzerlik ve
farklar nelerdir? Açıklayınız.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
İKTİSAT SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 Üretim olanakları eğrisini tanımlayarak bu eğri aracığıyla etkinlik, iktisadi büyüme,
fırsat maliyeti, artan fırsat maliyeti kanununu açıklayınız.
Soru 3 Keynezyen tüketim fonksiyonunu anlatınız. Friedman'ın sürekli gelir hipotezi görüşü
nasıl bir tüketim fonksiyonu önermektedir? Açıklayınız.
Soru 4 Açık bir ekonomide, kısa dönemde faiz hadlerindeki değişmenin ülkede yerleşiklerin
portföylerini nasıl değiştireceğini ve portföydeki değişmenin reel sektörü hangi kanalla
etkileyeceğini kısaca açıklayınız.
Soru 5 Türkiye’de 2000’li yıllarda uygulanan para politikası çerçevesini açıklayınız. Uygulanan
para politikaları enflasyonla mücadelede ne ölçüde başarılı olmuştur, nedenleriyle
açıklayınız.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
İŞLETME SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 X ve Y şirketleri her yönüyle birbirine benzeyen sadece sermaye yapıları açısından
farklılık gösteren iki şirkettir. X şirketi %100 öz sermaye ve Y şirketi %50 öz sermaye ve %50
yabancı kaynağa sahiptir. Her iki şirketin yıllık kazançlarının tamamı şirket hissedarlarına kar
payı olarak ödenmektedir. Her iki şirkette %40’lık vergi dilimde bulunmaktadır.
X şirketi Y şirketi
Öz sermaye 1,000,000 TL 500,000 TL
Öz sermaye Maliyeti(ke) %10 %15
Yabancı Kaynak(Y.K.) 0 500,000 TL
Vergi öncesi Y.K. maliyeti 0 %8
Net Faaliyet Geliri 100,000 TL 100,000 TL
Yukarıdaki bilgiler ve veriler çerçevesinde X ve Y şirketlerinin piyasa değerlerini hesaplayınız.
Soru 3 Piyasa Yapıcılığı ne demektir? Türkiye’de piyasa yapıcılar var mıdır? Ayrıntılı olarak
açıklayınız.
Soru 4 Yurtdışına mal pazarlanırken, şirket bir takım ticaret sınırlamalarıyla karşılaşabilir.
İhracatçının karşılaştığı tarife, kota ve ambargo gibi durumların pazarlama karması üzerindeki
etkilerini tartışınız.
Soru 5 Dış ticaretle uğraşanların karşılaştıkları döviz kuru risklerini nasıl yönetebileceklerini
açıklayınız.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
İSTATİSTİK SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 Bir işletmede çalışan personelin ailelerinden kaynaklanan kalp rahatsızlığına yönelik
yapılan ve son bir yıl içinde elde edilen raporların sonuçları yüzde değerler halinde
aşağıdadır.
Hafif Seviyede Ciddi Seviyede
Aile Fertlerinde
Kalp Rahatsızlığı
Aile Fertlerinde
Kalp Rahatsızlığı
Personelin Yaşı
Var Yok Var Yok
45 Yaşından Genç 15 10 8 2
45 Yaşından Yaşlı 15 20 20 10
Yukarıdaki grup içerisinden rassal olarak seçilen bir personele ilişkin olarak, A, B ve C olayları
aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır.
A: Seçilen personel ciddi seviyede kalp rahatsızlığına sahiptir.
B: Seçilen personel 45 yaşından gençtir.
C: Seçilen personelin aile fertlerinde kalp rahatsızlığı bulunmaktadır.
Bu kapsamda;
a) P(A), P(B), P(BC), P(ABC) olasılıklarını hesaplayınız.
b) Aşağıda belirtilen olayların neler olduğunu ayrı ayrı ifade ederek, söz konusu olaylara
ilişkin olasılıkları hesaplayınız.
(i)
(ii)
(iii) B
Soru 3 Aşağıda “x” ile belirtilen rassal değişkenin olasılık dağılımı fonksiyonu yer almaktadır.
; x = 0,1,2,3
a) Bu fonksiyonun alabileceği sayısal olasılıkları hesaplayınız ve olasılık dağılımı tablosu
oluşturunuz.
b) “x” rassal değişkeni için ortalama ve varyans değerlerini hesaplayınız.
Soru 4 Aşağıda yer alan altı çift (x,y) değerlerine yönelik olarak;
x 1 2 3 3 4 5
y 8 4 5 2 2 0
a) Saçılım diyagramını çiziniz.
b) Sxx, Sxy ve Syy hesaplarını yapınız.
c) En küçük kareler yöntemiyle ve tahminlerini hesaplayınız.
d) En iyi doğruyu belirleyerek, bu doğruyu “a” şıkkında çizdiğiniz saçılım diyagramı üzerinde
gösteriniz, yorumlayınız.
Soru 5 Aşağıda sunulan iki farklı finansal varlığa ilişkin veri setini dikkate alarak;
Finansal Varlık “A” Finansal Varlık “B”
147 131
139 113
160 137
99 121
120 139
151 144
115 161
121 107
109 129
119 123
130 148
110 129
127 119
100 134
115 139
117 140
112 126
116 116
98 112
98 117
83 97
85 134
88 88
98 99
74 105
58 112
114 98
88 80
a) Finansal Varlık “A” ve “B” için;
(i) Ortalama değeri,
(ii) Varyans değerini,
(iii) Çeyrek değerleri (Quartiles)
hesaplayarak histogram çiziniz.
b) Söz konusu “A” ve “B” finansal varlıklarını karşılaştırarak yorumlayınız.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
KAMU YÖNETİMİ SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2: İdarenin örgütlenmesi açısından yerinden yönetim ve idarenin bütünlüğü birbiriyle
çelişir mi? Anayasa’yı, ilgili mevzuatı ve son yıllarda yönetim alanındaki gelişmeleri göz
önünde bulundurarak tartışınız.
Soru 3: Ekonomi bürokrasisini 1923‐1980 ve 1980‐2009 dönemleri açısından ana hatlarıyla
(genel yapı ‐ örgütlenme biçimi ‐ tipik örgütler ‐ işleyiş) karşılaştırarak değerlendiriniz.
Soru 4: “Başbakan ‐ Bakanlar Kurulu ‐ Maliye Bakanı ‐ Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı ‐
Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı ‐ Dış Ticaret Müsteşarı.” Sayılan bu makam/organlar
arasındaki ilişkiyi ekonomi alanında genel siyasetin yürütülmesi ve yönetim‐siyaset ilişkisi
açısından genel hatlarıyla değerlendiriniz.
Soru 5: Kamu yönetimi ve yeni kamu işletimi (ya da işletmeciliği) arasında ne gibi farklılıklar
söz konusudur. Yönetim kuramları çerçevesinde tartışınız.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
ULUSLARARASI İLİŞKİLER SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 ABD’nin Soğuk Savaş’la birlikte izlediği “çevreleme siyaseti”ni ve bunun Türk Dış
Politikası’na yansımalarını değerlendiriniz.
Soru 3 Jean Monnet ve De Gaulle’ün Avrupa vizyonlarını karşılaştırınız. Avrupa
bütünleşmesinin geleceğini bu iki görüş çerçevesinde analiz ediniz.
Soru 4 Uluslararası Antlaşmaların bağlayıcı güç kazanması ve hüküm doğurmasını anlatınız.
Bu bağlamda Türkiye’deki mevcut hukuki durumu açıklayınız
Soru 5 Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yapısı ve işleyişi hakkında bilgi verin ve
Birleşmiş Milletler Antlaşması’na göre “barışın tehdidi, bozulması ve saldırı” fiilleri
durumunda Güvenlik Konseyi’nin yetki ve sorumluluğunu anlatınız.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 Yukarıda verilen istinat duvarını “x” uzunluğunu bularak;
a) Devrilme,
b) Taşıma,
c) Kayma,
kapasitesi açısından yeterli olup olmadığını inceleyiniz.
(cos35o
= 0.8, sin35o
= 0.5, tan35 o
= 0.7 alınabilir, kabul edilebilir basınç ( qa )= 360 kPa )
Soru 3 Yapısal analiz ve tasarımını genel anlamda nedir? Kısaca izah ediniz (maksimum 1
sayfa).
Soru 4 Aşağıda verilen şekilde bir noktadaki gerilme hali gösterilmiştir. A‐B ve C‐D
düzlemlerindeki normal ve kayma gerilmelerini hesaplayıp şekil üzerinde gösteriniz.
Soru 5
Şekildeki kesit için;
a) Basınç kuvveti taşıma kapasitesini (Nb)
b) Çekme kuvveti taşıma kapasitesini (Nç),
hesaplayınız..
Beton: CX ( fck=200kg/cm2
, k1=0.50 )
Çelik: SY ( fyk=300kg/cm2
)
γsteel = 2 γconcrete = 1.5
Donatı alanları:As1= As4 = 6.0 cm2
, As2= As3 = 4.0 cm2
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(İKİNCİ BÖLÜM)
KİMYA MÜHENDİSLİĞİ SINAVI
Soru 1 (Genel İktisat) Cari açık ve işsizlik problemi olan bir ekonomi bu sorunlardan
kurtulmak için hangi iktisadi politikaları uygulayabilir? Açıklayınız.
Soru 2 Molce %70 benzen ve %30 toluen içeren bir karışım diferansiyel koşullarda( basit
kesikli damıtma) 101.32 kPa (1 atm)’de damıtılacaktır. Damıtma işlemi, kazandaki kalan
miktar başlangıçtaki miktarın 2/3 ü olana kadar sürmesi durumunda ortalama üst ürün
derişimini bulunuz. (Benzen‐Toluen sistemi için denge ilişkisi y = 2x/(1 + x) şeklinde
verilebilir.)
Soru 3 Kalınlığı 1,22 m olan bir duvar içine elektrik kablosu döşenecektir. Bu kablonun en çok
121
o
C sıcaklığa dayanabileceği bilinmektedir. Duvarın bir yüzünün sıcaklığı 218
o
C, diğer
yüzünün sıcaklığı 71
o
C dır. Isıl iletkenlik sıcaklık ile
k = 0,5( 1+ 0,66T) (kcal/m.h.
o
C )
şeklinde değişmektedir. Kablonun sıcak taraftan en az hangi uzaklığa yerleştirilmesi
gerektiğini hesaplayınız.
Soru 4 : A Î Ü tersinmez tepkimesi sürekli
akış reaktör sisteminde gerçekleştirilmektedir.
a) % 80 dönüşüme ulaşmak için minimum
toplam hacme sahip sürekli reaktörler nasıl
sıralanmalıdır? Şekil üzerinde gösteriniz.
b) % 50 dönüşüm için gerekli PAT hacmini
bulunuz?
c) % 80 dönüşüme ulaşmak için seri bağlı iki
GKT kullanılırsa toplam reaktör hacmini
bulunuz?
Soru 5 : İdeal bir Rankine çevriminde yoğunlaştırıcı 10 kPa, buharlaştırıcı ise 2 MPa basınçta
çalışmaktadır. Buharlaştırıcıda üretilen doygun buhar doğrudan türbine gönderildiğine göre;
a) Çevrimi T‐S diyagramında gösteriniz.
b) QH, QC, Wpompa, Wtürbin niceliklerini hesaplayınız.
c) Çevrimde üretilen net işi ve çevrimin termal verimini hesaplayınız.
Doygun buhar tablosu:
P Tsat
,
o
C vl
, m3
/kg vv
,m3
/kg hl
, kJ/kg hv
, kJ/kg s
l
, kJ/kgK s
v
, kJ/kgK
10 kPa 45.81 0.001010 14.67 191.83 2584.7 0.6493 8.1502
2 MPa 212.42 0.001177 0.09963 908.79 2799.5 2.4474 6.3409
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(BİRİNCİ BÖLÜM)
1.SORU
TÜRKÇE’DEN İNGİLİZCE’YE ÇEVİRİ
AŞAĞIDAKİ METNİ İNGİLİZCE’YE ÇEVİRİNİZ.
Dünya ekonomisindeki daralmayla eş zamanlı olarak, Türkiye'nin Milli Geliri içinde yüzde 20
gibi çok önemli bir paya sahip olan ihracatın, bu küresel krizden etkilenmemesi mümkün
değildi. Krizle birlikte Türkiye'nin ihracatında yaşanan daralmanın en önemli nedeni, gelişmiş
ülkelerin Türkiye'den aldıkları mal miktarlarında önemli miktarlarda kısıtlamaya gitmeleri
oldu. Zira Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ilk 10 ülke içinde yer alan Almanya, ABD,
İngiltere ve Fransa krizden en çok etkilenen ülkeler arasında yer aldı.
24 Ocak 1980 İktisadi Kararları ve İhracata Yönelik Kalkınma Politikaları ile geleneksel ithal
ikamesini değiştirerek, ihracatın özendirilmesine dayanan, kalkınmaya yönelen ve dışa açık
bir ekonomi modeli esas alan Türkiye için dünya krizi göz ardı edilemeyecek bir gelişme
olarak değerlendirildi ve büyük titizlikle üzerinde duruldu.
Uzun yıllardan bu yana dünya ekonomisi ile bütünleşmiş olan Türkiye, 132 milyar dolarlık
ihracatı ve 333 milyar dolarlık dış ticaret hacmiyle, küresel ticaretin önemli bir aktörü olarak,
mevcut konumunu sürdürebilmek için küresel kriz karşısında çeşitli önlemler aldı. Bu
önlemlerin başında, krizden en az etkilenen ülkelerin yeni hedef pazarlar olarak seçilmesi
atılan ilk stratejik adım oldu.
Gelişme aşamasındaki ülkelerin 2009 yılında ithalatlarını yüze 5,2 oranında arttıracak
olmaları ve 2009 yılındaki ekonomik büyüme öngörülerinin Afrika Bağımsız devletler
Topluluğu'nda yüzde 3,2, Orta Doğu ülkelerinde ise yüzde 5,3 olması bu pazarlar odaklı
uygulanacak pazara giriş stratejilerini gündeme getirmiştir. Söz konusu ülkelerle olan ticari
ilişkilerin daha da geliştirilmesi ve bu ülkelere artmakta olan ihracatın devam ettirilmesi için
ticari heyetler, tanıtım fuarları ve bilgilendirme toplantıları gibi ihracata destek araçları yoğun
bir şekilde kullanılmaktadır. Öte yandan, son yıllarda yüksek bir büyüme oranı yakalayan
Latin Amerika ülkelerine karşı yeni açılımlar da gündeme gelmiştir.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
(BİRİNCİ BÖLÜM)
2.SORU
İNGİLİZCE’DEN TÜRKÇE’YE ÇEVİRİ
AŞAĞIDAKİ METNİ TÜRKÇE’YE ÇEVİRİNİZ.
Free Zones
Turkey’s strategic location provides excellent access to its traditional trading partners, the
Middle East and Europe, as well as the newly emerging Republics of Eastern Europe, the CIS,
and the Central Asian Republics. The main thrusts of production in the Turkish free zones are:
electronic appliances, optics, ready-made garments, leather, clothing and textiles, processed
foods, spare parts, chemicals, avionics and automotive products. Activities performed in the
Turkish free zone are manufacturing, storing, packing, trading and banking. In free zones
users enjoy 100 per cent exemption from all taxes, including corporate and income taxes, the
possibility of selling merchandise manufactured in the free zones to Turkey, a developed
superstructure and a powerful guarantee of protection against strikes for ten years from the
establishment of the free zones.
The free zones provide Turkey with an economic paradigm for legislation, commerce and
infrastructure design. In this context, institutional mechanisms have been devised to provide
technical and project support to any entities operating or initiating an enterprise in any free
zone. Per the directives of the Foreign Investment Law of 1980, all fields of activities open to
the Turkish private sector are equally open to joint venture or foreign entities. Free zone
earnings can be transferred to any country without any prior permission and are not subject to
any taxes, duties or fees. There is no limitation on the proportion of foreign capital
participation within the zones. The maximum period for an operating license is 99 years.
Infrastructure of the zones is comparable with international standards. Favorable land leasing
tariffs and long range leasing possibilities for zone users are available. Skilled and unskilled
labor forces, with relatively low wage rates, are available in abundance. Finally, red tape and
bureaucracy have been minimized during application and operation phases by authorizing
only one agency to handle any given entities entrance into the free zone market.
UZMAN YARDIMCILIĞI YARIŞMA SINAVI
22 KASIM 2009
3.SORU
İNGİLİZCE KOMPOZİSYON SORUSU
Write an essay on the overview of Turkey’s International Trade including enquiries and
responses, customs procedures and commercial risks. (200‐250 words.)
(Not: Bazı değerler programlar nedeniyle çıkmamış olabilir. Soruları çözerken öğrencilerimizin bunu gözönünde bulundurmaları gerekmektedir.)